یکی از رسوم آیینی و مذهبی مردم لاهیجان که هنوز نیز در اکثر روستاها اجرا می‌شود رسم سمنوپزان است. این رسم در روزهای قبل از عید نوروز انجام می‌شود. در این مراسم که به نیت اطعام مردم توسط حضرت علی و فاطمه زهرا انجام می‌شود زنان با یاری یکدیگر سمنو می‌پزند. چون در اطراف لاهیجان، به‌خصوص در منطقه سیاهکل و دیلمان گندم کشت می‌شود با پخت سمنو از محصول گندم خود برای محصول سال آینده طلب خیروبرکت می‌کنند و به استقبال سال جدید می‌روند.

در این مراسم خانواده‌های روستا با همکاری هم‌مقداری زیادی گندم (بین 100 تا 150 کیلوگرم) جمع‌آوری می‌کنند و پس از پاک کردن آن‌ها در مراسمی شاد و با دعای خیر برای شرکت‌کنندگان در تهیه گندم، گندم‌ها را به آب می‌ریزند تا جوانه بزند. در طول چند روز افراد با نیت سلامتی و آرزوی سالی پر از خیروبرکت به گندم‌ها که در پارچه‌های سفید و تمیز پیچیده شده‌اند آب می‌زنند تا گندم‌ها جوانه بزنند. وقتی جوانه‌ها کمی بلند شدند آن‌ها را در آبکش‌های بزرگ می‌ریزند و روی آن‌ها را می‌پوشانند و مرطوب نگه می‌دارند. زمانی که گندم‌ها شروع به سبز شدن کردند بلافاصله جوانه‌ها را از گندم‌ها جدا می‌کنند و به‌وسیله چرخ‌گوشت‌های سنتی جوانه‌ها را چرخ می‌کنند و مخلوط چرخ شده را در آب کش می‌ریزند تا شیره آن جدا شود.

تهیه و خیساندن گندم

در این مراسم خانواده‌های روستا با همکاری هم‌مقداری زیادی گندم (بین 100 تا 150 کیلوگرم) جمع‌آوری می‌کنند و پس از پاک کردن آن‌ها در مراسمی شاد و با دعای خیر برای شرکت‌کنندگان در تهیه گندم، گندم‌ها را به آب می‌ریزند تا جوانه بزند. در طول چند روز افراد با نیت سلامتی و آرزوی سالی پر از خیروبرکت به گندم‌ها که در پارچه‌های سفید و تمیز پیچیده شده‌اند آب می‌زنند تا گندم‌ها جوانه بزنند. وقتی جوانه‌ها کمی بلند شدند آن‌ها را در آبکش‌های بزرگ می‌ریزند و روی آن‌ها را می‌پوشانند و مرطوب نگه می‌دارند. زمانی که گندم‌ها شروع به سبز شدن کردند بلافاصله جوانه‌ها را از گندم‌ها جدا می‌کنند و به‌وسیله چرخ‌گوشت‌های سنتی جوانه‌ها را چرخ می‌کنند و مخلوط چرخ شده را در آب کش می‌ریزند تا شیره آن جدا شود.

روش طبخ سنتی سمنو

به این شیره شربت اول می‌گویند، سپس جوانه‌های چرخ شده را در آب نیمه گرم می‌ریزند و دوباره آب کش می‌کنند تا شربت دوم و سپس به همین ترتیب شربت سوم تهیه شود. پس از تهیه شربت‌ها از اذان صبح زنان با همکاری هم اجاق‌هایی از هیزم تهیه می‌کنند و شیره سوم را به همراه کمی برنج نیم دانه که به دانه‌های شکسته برنج می‌گویند در قابلمه‌های بزرگ مسی که به آن‌ها تیان می‌گویند می‌ریزند و روی اجاق‌های هیزمی قرار می‌دهند و با کفگیرهای بزرگ چوبی مدام آن‌ها را هم می‌زنند. مراسم هم زدن با همکاری همسایه‌ها انجام می‌شود. پس‌ازآن شربت دوم و اول به تیان ها اضافه می‌شود و مراسم هم زدن تا غروب ادامه پیدا می‌کند و پس از آماده شدن سمنو آن رابین تمامی اهالی محل پخش می‌کنند تا به برکت آن سال جدید پرمحصولی داشته باشند.

یکی از کارهایی که انجام آن رایج است این است که از گندم‌های سمنو برای سبزه هفت‌سین جدا می‌کنند تا برکت آن در سفره هفت‌سین نیز باشد و امسال نیز این مراسم در روستای بوجایه انجام شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *